Yeni araştırma: Tatlandırıcıların etkisi nesiller boyu sürebilir

Şili Üniversitesi araştırmacıları, sukraloz ve stevia gibi yaygın tatlandırıcıların farelerdeki uzun vadeli etkilerini inceleyen çalışmasını Frontiers in Nutrition dergisinde yayımladı. Çalışmada 47 fare üç gruba ayrıldı: bir grup yalnızca su alırken, diğer iki grup insanlarda normal beslenme sırasında tüketilebilecek miktarlarda sukraloz ya da stevia içeren su aldı.

Araştırmacılar fareleri iki nesil boyunca çoğalttı ve sonraki nesillerde tatlandırıcı kullanmadı. Buna rağmen, ilk nesilde gözlemlenen bazı değişikliklerin yavrularda ve ikinci nesilde de devam ettiği belirlendi. Kan şekeri düzenleme yeteneği, bağırsak bakterileri ve metabolizma ile iltihaplanmayla bağlantılı genleri inceleyen deneylerde, sukraloz tüketen farelerin ilk nesil erkek yavrularında kan şekerinin işlenmesinde bozulma belirtileri ortaya çıktı. İkinci nesilde ise sukraloz grubunun erkek torunları ve stevia grubunun dişi torunları açlık kan şekerinde artış gösterdi.

Her iki tatlandırıcı da bağırsak bakterilerinin yapısını değiştirdi ve bağırsak sağlığı açısından önemli olan yararlı maddelerin seviyeleri düştü. Bu düşüş, sonraki iki nesilde de devam etti. Sukralozun etkileri steviaya göre daha güçlü ve kalıcı oldu; sukraloz grubunda potansiyel zararlı bakteriler arttı, yararlı bakteriler azaldı, iltihaplanmayla bağlantılı bazı genlerin faaliyeti yükseldi, metabolizma ile ilişkili genlerin faaliyeti ise düştü. Stevia ise daha zayıf değişiklikler üretti ve değişiklikler bir nesilden fazla süre devam etmedi. Dr. Francisca Concha Celume, bu değişikliklerin metabolizma ve iltihaplanmayla bağlantılı erken biyolojik işaretler olabileceğini belirtti ve farelerde diyabet gelişmediğini vurguladı. Çalışmanın fareler üzerinde yapıldığı için aynı etkilerin insanlarda ortaya çıkıp çıkmayacağı henüz söylenemiyor. Bu bulgular, şeker yerine kullanılan tatlandırıcıların uzun vadeli etkileri konusunda yeni sorular ortaya koyuyor.