Sıcak Hava Dalgası Can Alıyor: Fransa’da İki Çocuk Öldü, Uzmanlardan Kritik Uyarı

Avrupa kavruluyor. Sıcaklık öyle bir noktaya geldi ki, akıllara 2003 yazını getiriyor. Hani şu 70 bin kişinin öldüğü o korkunç yaz var ya. İşte aynen öyle. Uzmanlar diyor ki bu haftaki sıcaklar o seviyeyle yarışacak. Bakın ne oldu? Fransa’da pazartesi günü iki çocuk bir otomobilin içinde hayatını kaybetti. Küçücük yavrular göz göre göre gitti. Bu olay aslında hepimize bir uyarı: Sıcak dalgası sadece yaşlıları vurmuyor, çocuklarda savunmasız. İnsanın kanı donuyor duyunca.

Millet “yaşlılar dikkat etsin” deyip duruyor da işte görüldüğü gibi. Lancet Countdown’ın sağlık ve iklim değişikği raporu var 2026 Avrupa raporu. Diyorki sıcak hava dalgaları bir yaşın altındaki bebekleri ve 65 yaş üstünü orantısız biçimde etkiliyor. Rapora göre 2015-2024 döneminde yaşlıların sıcak hava dalgasına maruz kalma oranı 1991-2000 dönemine göre yüzde 266 artmış. Bebeklerde bile bu artış yüzde 121. Yani durum vahim. Hani “bebekler daha mı az terliyor” diye soracak olursanız, evet öyle. Hem yaşlılar hemde küçük çocuklar vücut ısısı düzenlemekte zorlanıyor. Daha az terlerler. Çoğu zaman korunmak için başkalarına ihtiyaç duyarlar.

Neyse, devam ediyorum. Fransız epidemiyolog Noemie Letellier, AFP’ye demiş ki yaşlıların aşırı sıcaklardan ağır etkilenmesi fizyolojik sınırlılıklardan değil, aynı zamanda sosyal etkenlerdende kaynaklanıyor. Yani yoksulluk, yalnızlık, bakıma bağımlılık. Adamın biri diyor ki “ekonomik güçlük yaşayan, kronik hastalığı olan, yalnızlaşmış kişiler daha kırılgan.” Yalnız yaşayan yaşlı kadınlar özellikle risk altında çünkü kaynakları erkeklere göre daha sınırlı. Kadınların bi durumu var yani işte.

Paris’teki Pitié-Salpêtrière Üniversitesi Hastanesi’nden Jacques Boddaert ise sıcakların yaşlı hastalar için “gerçek bir çile” olduğunu söylüyor. Neden mi? Yaş ilerledikçe vücudun ısı kontrol kapasitesi düşüyor. Susuzluk hissizide zayıflıyor. Yani yaşlılar susuz kaldığının farkına varmıyorda geç fark ediyor. Üstüne kronik hastalıklar ekleniyor. Kalp ilaçları, idrar söktürücüler… Sıcak havalarda bu ilaçlar ek sağlık sorunu çıkarıyor. Boddaert’in bir uyarısı daha var: yaşlılara bakım verenler yazın tatile çıkarsa risk büyüyor. “Bu durum çok tehlikeli hale gelebilir” diyor hoca.

Şimdi çocuklara gelelim. Aşırı sıcaklar nadiren çocuk ölümüne direkt yol açsa da, sağlık sorunlarını tetikliyor. Journal of Climate Change and Health dergisindeki incelemeye göre erken doğum, düşük doğum ağırlığı, astım atakları, sıcak çarpması hatta okul performansında düşüş. Hamile kadınlarda da risk artıyo. Climate Central’ın geçen yıl yayımladığı rapor diyor ki iklim değişikliği, 200’den fazla ülkede son beş yılda hamileler için riskli sıcak gün sayısını en az iki katına çıkardı. Düşünsenize iki katı yani!

İngiltere’den Portsmouth Üniversitesi’nden Doç. Heather Massey’de önerileride sıralamış. Bol su için. Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmayın. Evleri serin tutmak için gündün perde kapatın, gece pencereleri açın. Basit gibi görünüyor ama işte bu basit önlemler hayat kurtarabilir. Millet “aman hava sıcak ne yapalım” deyip kenara atmasın.

İşte böyle arkadaşlar. Avrupa’da termometreler dayanılmaz derecede yükseliyor. 2003’teki o büyük sıcak dalgası gibi bir tablo mu izleyecez? Bilim insanları uyarıyor ama insan ne kadar duyarlı olacak? Bakalım bu sıcaklar ne getirecek. Gelişmeleri takip ediyoruz…

Kaynak: Orijinal Haber