İnsan vücudu iki dönemde hızla yaşlanıyor olabilir: Yeni araştırma hormonlara işaret ediyor

San Diego merkezli bir araştırma ekibi, 21 ila 70 yaş arasında değişen 970 kişiden elde edilen 25.000’den fazla ölüm sonrası doku örneğini inceleyerek, insan vücudunun farklı organlarında yaşlanmanın tek bir hızda gerçekleşmediğini ortaya koydu. Bilgisayar tabanlı bir analiz sistemiyle 40 farklı doku tipinin mikroskobik yapısı incelendi. Çalışmanın amacı, organ bazında yaşlanma sürecinin zamanlamasını ve hızını belirlemekti.

Elde edilen veriler, 14 farklı dokuda yüksek güvenilirlikle iki aşamalı bir yaşlanma modeline işaret etti. Bu modelde 30’lu ve 50’li yaş aralıklarında yapısal değişimlerin hızlandığı tespit edildi. Mide, yemek borusu, kalın ve ince bağırsak gibi sindirim sistemi organları ile erkeklerde prostat ve testis dokuları aynı kalıbı paylaştı. Atardamarlar, özellikle aort, 30’lu yaşlarda erken plak oluşumunun arttığı ve yapısal değişimin hızlandığı organlar arasında yer aldı; bu durum aterosklerozla daha sık ilişkilendirildi. Kadın üreme sisteminde farklı bir tablo gözlemlendi: rahim ve vajina dokularındaki en belirgin değişimler 50’li yaşların başı ve ortalarında meydana geldi, bu dönem menopoz geçişiyle örtüştü. Yumurtalıklarda ise 35‑40 ve 55‑60 yaşları arasında iki ayrı hızlanma dönemi tespit edildi; bu iki dönem biyolojik ölçümlerde, örneğin gen ifadesi ve DNA metilasyonunda aynı şekilde görülmedi.

Araştırmacılar, yumurtalıkların vücut genelindeki yapısal yaşlanmayı “tempo” belirleyen bir organ olabileceğini öne sürdü. Hormonların bu sürece katkıda bulunduğunu ve hormonların üreme sisteminin ötesinde çoklu bölgelere sinyal molekülleri olarak işlev gördüğünü belirtti. Özellikle gastrointestinal dokularda hormon sinyal kapasitesinin azaldığı gözlenmiş. Ayrıca, yaşlanmanın hızlandığı dönemlerde iltihaplanmanın artışı, enerji üretiminin azalışı, hücre çoğalmasının düşmesi ve kalite kontrol mekanizmalarının bozulması tespit edildi.

Çalışmanın tüm örneklerinin ölüm sonrası doku örnekleri olduğu ve kişinin ölüm şekli ile önceden sağlık durumu dokuların görünümünü etkileyebileceği vurgulandı. Bu bulgular, yaşlanma sürecinin organ bazında farklı hızlarda ilerlediğini ve hormonların bu karmaşık sürecin merkezinde yer aldığını gösteriyor.